Στον Χαρασώνα, μία από τις τελευταίες αδόμητες και «παρθένες» γωνιές της νότιας Σύρου, βρίσκονται σήμερα σε πλήρη εξέλιξη έργα μαζικής τουριστικής ανοικοδόμησης: δεκάδες πολυτελείς εξοχικές κατοικίες, πισίνες, ξενοδοχεία, spa, διαμορφώσεις υπαίθριων χώρων, οδοποιία και χώροι στάθμευσης. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αλλοιώνουν ήδη το τοπίο και απειλούν να αλλάξουν οριστικά τον χαρακτήρα της περιοχής.
Η μαζική αυτή ανοικοδόμηση συνιστά de facto δημιουργία ενός ολόκληρου νέου οικισμού, άναρχης πολεοδόμησης. Ιδιωτικά συμφέροντα real estate «στήνουν» σταδιακά έναν οικισμό, ανοίγουν οδούς, εκδίδουν δεκάδες οικοδομικές άδειες και χτίζουν σε όλη την περιοχή. Για ένα επιμέρους τμήμα του οικιστικού σχεδίου δε, η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΠΙΤΙΑ Α.Ε. έχει αιτηθεί την ένταξη του σε καθεστώς «στρατηγικής επένδυσης» (μέσω ΕΣΧΑΣΕ) σύμφωνα με το οποίο επιχειρεί να κατασκευάσει ένα σύνθετο τουριστικό κατάλυμα με ξενοδοχείο δυναμικότητας 166 κλινών και 69 Τουριστικές Επιπλωμένες Κατοικίες (ΤΕΚ) δυναμικότητας 249 κλινών, δομημένης επιφάνειας άνω των 20.000 τ.μ. σε έκταση 531.251 τ.μ προερχόμενης —κατά τους ισχυρισμούς της— από «συνένωση» 56 (!) επιμέρους ιδιοκτησιών.
Το σύνολο του εγχειρήματος στερείται περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δηλαδή Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ). Με απλά λόγια, δεν έχει εξεταστεί συνολικά τι συνεπάγεται ένα έργο τέτοιας κλίμακας για το νερό και τα λύματα, τα απορρίμματα, την κυκλοφορία και την ασφάλεια, το τοπίο και τη φύση, ούτε έχουν τεθεί δεσμευτικοί, ελέγξιμοι όροι προστασίας πριν προχωρήσουν οι εργασίες.
Με ποια μέθοδο κατόρθωσαν να παρακάμψουν τις απαραίτητες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις; Τυπικά, οι εργασίες εμφανίζονται ως ανεξάρτητα έργα για τα οποία εκδόθηκαν ξεχωριστές οικοδομικές άδειες. Ουσιαστικά, όμως , προκύπτει ένα ενιαίο σχέδιο μεγάλης κλίμακας που «σπάει» διοικητικά σε πολλές πράξεις. Μάλιστα, η περιοχή που οικοδομείται είναι, στο σύνολό της, εκτός σχεδίου, ενώ τα «γήπεδα» στα οποία εκτελούνται οι εργασίες δεν διαθέτουν «πρόσωπο» σε κοινόχρηστη δημόσια οδό — είναι δηλαδή «τυφλά». Κατά συνέπεια, τίθενται σοβαρά ζητήματα νομιμότητας ως προς την οικοδομησιμότητα των γηπέδων και τη διαδικασία έκδοσης των οικοδομικών αδειών.
Μια οικοδομική παρέμβαση της κλίμακας που εξελίσσεται σήμερα στον Χαρασώνα συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την οριστική απώλεια μιας εκ των τελευταίων «νησίδων» κυκλαδίτικου οικοσυστήματος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (ακόμη και στην μελέτη που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση για το επικείμενο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, αναγνωρίζεται η περιβαλλοντική αξία της περιοχής και πολύ μεγάλο μέρος του Χαρασώνα χαρακτηρίζεται ως «Περιοχή Προστασίας του Τοπίου», εντός της οποίας απαγορεύεται απολύτως η δόμηση).
Για όλους αυτούς τους λόγους, το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου κατέθεσε Αίτηση Ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας (Ε΄ Τμήμα) καθώς και Αίτηση Ακυρώσεως και Αίτηση Αναστολής ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά.
Ζητούμε:
α) να ακυρωθεί η κατασκευή του «σύνθετου τουριστικού καταλύματος» στην περιοχή του Χαρασώνα,
β) να ακυρωθούν οι οικοδομικές άδειες που εκδόθηκαν από την ΥΔΟΜ Σύρου – Ερμούπολης για την περιοχή, και
γ) την αναστολή εκτέλεσης των οικοδομικών αδειών, έως την έκδοση απόφασης επί της Αίτησης Ακύρωσης.
Ο πυρήνας της νομικής μας επιχειρηματολογίας εστιάζει στην έλλειψη ΜΠΕ/ΑΕΠΟ, στην αντίθεση του σχεδίου με τις χρήσεις γης του υπό εκπόνηση ΤΠΣ, στην έλλειψη προσώπου των γηπέδων σε δημόσια κοινόχρηστη οδό, και στη de facto «ιδιωτική πολεοδόμηση» εκτός θεσμικού σχεδιασμού.
Η Σύρος δεν αντέχει άλλο την κερδοσκοπική επέλαση του real estate σε παρθένες περιοχές. Ζητούμε διαφάνεια, εφαρμογή της νομιμότητας και ουσιαστική προστασία του τοπίου και των πόρων του νησιού, προς όφελος της κοινωνίας και των επόμενων γενεών.
Ερμούπολη 11.02.2026
Το Διοικητικό Συμβούλιο
